COLUMN

Jany Steur – van Harten

Het zijn de weken na Pasen. Het feest van de opstanding, het feest van een nieuw begin.
Het is u ook opgevallen: de natuur was ineens vol van nieuw leven. In een paar dagen tijd bloeiden alle bomen in de Japanse kersentuin in het bos. Was over veel bomen en struiken een dun kleed gelegd van zacht groene voile. Waren de merels al vroeg volop bezig met hun concert en vlogen de koolmezen af en aan naar hun nestkastje met bolletjes mos, plukjes haar en dunne grasjes.

Ook in onze tuin werd het nestkastje weer bewoond en het is fascinerend om te zien dat een koolmezenpaar zo druk doende is met het maken van een nestje in het lege kastje. En nu worden de kleine meesjes gevoerd. Af en aan vliegen vader en moeder met spinnetjes e.d. In de sloten o.a. bij ons winkelcentrum, waren de meerkoeten volop bezig om van allerlei afval een veilig nest te bouwen midden op het water. De gekste dingen (rommel) zie je in het nest liggen: van strookjes papier, takjes, steentjes ja zelfs een glasscherfjes. Dat alles vast geplakt met modder boven op de professioneel in elkaar gevlochten takken. Het ligt vast in een vieze sloot met volop rommel die er in gewaaid is of gewoon in het water gegooid. De kleine meerkoetjes voelen zich er thuis en laten zich uit het nest glijden en klauteren er weer in. In de wei pas geboren lammetjes dartelend in de buurt van hun moeder. Zij herkennen het geblaat van hun eigen moeder die zich liefdevol over haar kroost ontfermd. Het is toch alles een wonder!

En in ons land zijn de laatste week van april en de eerste week van mei ook bijzondere tijden. Het vieren van de verjaardag van de koning, het herdenken van de gevallenen ten tijd van de oorlog 1940 – 1945, maar ook het gedenken van hen die slachtoffer zijn van (oorlogs)geweld vanaf die jaren. Wat een wonder dat er zoveel mensen zijn die mee vieren, zoveel mensen die stil willen zijn vanwege de herinneringen van al die jaren. Talloze jonge mensen die steeds weer de vrijheid vieren. Ja, veel families kennen het verlies van geliefden. En wij weten van onschuldige slachtoffers, zien het onnodig bloedvergieten ook nu in deze tijd. Tijdens deze dagen is er veel saamhorigheid. Wat wonderlijk!

Het lijkt wel of de schepping in tweestrijd is: het ontstaan van nieuw leven en het vernietigen van veel dat leeft. Zomaar, onschuldige mensen die worden vermoord waaronder zoveel kinderen alsof het leven geen waarde heeft. Ik word daar, net als zovelen, zo verdrietig van en zo boos. Is er geen respect meer voor de mens die onze naaste is, voor de aarde waarop wij ons leven mogen leven? Voor hen die grote verantwoordelijkheid willen nemen om b.v. een land, een stad enz te besturen?

Soms denk ik wel eens: stel dat Jezus nog op aarde zou zijn en veel mensen geloven dat Hij de zoon van God is. Hoe zou het dan gaan? Zou Hij rondreizen en landen aandoen waar geweld de werkelijkheid van de dag is? In gesprek gaan met de groten der aarde met een uitzonderlijke macht? En dan komen mij delen van een preek in gedachten die ik eens hoorde op Hemelvaartsdag: Jezus heeft zijn volgelingen voorgehouden dat Hij zal terugkeren naar zijn Hemelse Vader. Maar Hij beloofde dat Hij hen niet als wezen zou achterlaten. De Trooster werd gezonden voor alle volken. De Heilige Geest zal er zijn voor ieder die in Hem gelooft.

Dat is toch een wonder!

Misschien is het wel goed dat Jezus niet op aarde gebleven is. Zo’n bijzonder mens wil iedereen wel ontmoeten. Mensen eigenen zich al snel iemand toe. Bewonderaars lopen de held achterna en zetten deze op een voetstuk. Dat is waar Jezus dus niet op uit was. Men moest geloven dat Hij de Messias is die op aarde is gekomen om het verlorene te zoeken, de ongeziene een gezicht te geven, de zieken te bemoedigen en de mensen die kwaad deden vergeving aan te zeggen wanneer zij zich bekeerden.

Hemelvaart, het blijft een wonderlijk verhaal. Er is veel overgeschreven ook of het werkelijk is gebeurd. Waar is Hij naar toe gegaan nadat Hij aan het zicht van zijn discipelen werd onttrokken? Wat betekent de hemelopneming eigenlijk en hoe moet dit verklaard worden? Daar weet ik geen antwoord op en kan er geen filosofie op loslaten. Als kind werd mij duidelijk gemaakt dat Jezus na zijn opstanding een ander lichaam had: Hij stond opeens in de tuin bij Maria en zij mocht Hem niet aanraken. Hij was opeens in de kamer waar de volgelingen samen waren en de deur gesloten. Op het strand wachtte Hij zijn leerlingen op en vroeg hen om vis en brood. Maar Hij had al gezorgd voor alles wat nodig was voor de maaltijd met zijn volgelingen. Wat wil dit alles toch zeggen?

Hemelvaart, het is een heel bijzonder verhaal tot op de dag van vandaag.

Maar het meest bijzondere was, zoals beloofd, met Pinksteren de Heilige Geest kwam voor alle mensen die ons nog steeds blijft inspireren. Het zaad van Zijn evangelie waait alle kanten op. Laten we dat niet vergeten en ons daarvoor openstellen zonder al te veel vragen. En we ervaren: het is vol wonderen om ons heen!

Een mooi en inspirerend Pinksterfeest voor u allen!

Jany Steur – van Harten, 11 mei 2018


Lucas van Leyden 1494 – 1533
De nederdaling van de Heilige Geest
olieverf op paneel (ca. 53 × 60 cm) — 1530
Museum Catharijneconvent, Utrecht

Drieluik met in het midden de nederdaling van de Heilige Geest. Links de Hemelvaart van Christus, en rechts die van Maria. Het zijn zodoende drie taferelen waarin er contact is tussen Hemel en Aarde.
Links is te zien hoe Christus in een wolk ten hemel vaart. Na zijn opstanding uit de dood heeft hij veertig dagen onder zijn volgelingen doorgebracht. De apostelen en Maria kijken toe.
Tien dagen later daalt de Heilige Geest neer op de apostelen en Maria: Pinksteren. De laatste wordt hier vergezeld door twee onbekende vrouwelijke heiligen. Op de hoofden van alle aanwezigen zijn vlammetjes te zien: de “verdeelde tongen als van vuur”, waarmee ze in vreemde talen zouden gaan spreken.
Het middenpaneel heeft dezelfde compositie als een houtsnede van Dürer uit 1511. Er is extra diepte door twee apostelen (links Johannes) vooraan te plaatsen met de rug half naar de kijker en de blik naar het tafereel, waardoor het gezelschap in een cirkel lijkt te zijn opgesteld.
Rechts wordt Maria na haar dood opgenomen in de hemel door haar zoon en diens vader. Het kleine figuurtje onderin is de apostel Thomas. Volgens de overlevering was hij afwezig bij haar overlijden en bezocht hij daarom nog even haar graf, net op het moment dat ze ten hemel voer. Maria gooide hem haar gordel toe. Toen hij dat aan de andere apostelen vertelde, geloofden ze hem niet – een grappige omdraaiing van zijn eerdere ongeloof.

Het is onzeker of Lucas het drieluik zelf heeft gemaakt of dat iemand in zijn omgeving de vervaardiger was.

Maten: middenpaneel 53 x 32 cm, luiken 53 x 12 cm.
Beeld: Museum Catharijneconvent, Utrecht, foto Ruben de Heer


Jezus zei tot zijn leerlingen: Geloof in het licht, dan bent u kinderen van het licht.

Joh 12:35-36

Geef ruimhartig aan Kerkbalans!

Actie Kerkbalans 2019 is gestart.
Er gebeurt veel moois in de kerk. Waardevolle gesprekken, inspirerende diensten en uiteenlopende activiteiten. Lees verder >